Kiều của NGUYỄN DU (1766-1820),
một gia sản văn hóa nhân loại
Vĩ nhân không chỉ là người nắm bắt thời đại
bằng tư duy của mình, mà còn giúp con ngời nơi cõi nầy đụng chạm đến vô tận.
Vì thế tự
căn nét siêu việt trong tác phẩm và nơi cuộc sống người ấy cống hiến một tấm gương soi dẫn mọi thời đại, mỗi
một người trong toàn thể nhân loại.
Nguyễn Đăng Trúc
Thi phẩm Kiều của Nguyễn Du là
một lời được cảm hứng, một tư tưởng.
Vì là lời được cảm hứng,
thi phẩm đó ở bên kia bờ của việc mô tả hay biện minh cho một thời đại
hay một xã hội nào bất kỳ. Lời ấy không bị ràng buộc bởi những định chế và các giá
trị đang chi phối nếp suy tư của xã hội, nhưng đặt vấn đề về ngay chính nền
tảng của chúng nhân danh một quyền uy khác hơn quyền uy đương đại, đó là quyền uy
của sự thật, của ý nghĩa về nhân tính con người. Vì vậy lời được cảm hứng
không quan tâm đến việc mô tả những thực tại xã hội, những tập tục của một cộng
đòan, những sáng kiến, giấc mơ hay tình cảm của một nhân vật. Nhưng đưa tòan bộ
thực tại con người, kể cả những nền tảng và định chế xã hội, trực diện với một câu
chất vấn duy nhất và căn đế : chất vấn về ý nghĩa của nhân tính.