BÓP MÉO CHIẾN TRANH VIỆT NAM


TS Lâm Lễ Trinh
 
33 năm sau
 

TRUYỀN THÔNG  MỸ


VẪN BÓP MÉO  CHIẾN TRANH VIỆT NAM

Từ trên ba thập niên nay, mỗi khi tháng tư trở lại, thì giới truyền thông Hoa kỳ, khối diaspora Việt và chính phủ Hànội đều đồng thanh nhắc đến cuộc chiến VN với những nhận xét khác biệt và không thay đổi. Năm 2008 đánh dấu kỷ niệm thứ 33 ngày Miền Nam thất thủ, vì thế khơi lại – gay gắt hơn lúc nào  hết – vết thương của quá khứ. Các đài truyền hình trên thế giới, nhân dịp này, cho chiếu lại các phim thương mãi và giả tưởng Deer Hunter, Platoon, Apocalypse Now, Full Metal Jacket...Ngoài ra, một số tài liệu gọi là “quân sử” cũng được họ xử dụng để bình phẩm về 15 năm thảm kịch ở Đông Dương,từ 1961 đến 1975, gây thiệt mạng cho 58.000 lính Mỹ và trên 3 triệu người Việt.
 
Nhà cầm quyền Bắc Việt dựng ra Mặt  trận Giải phóng Miền Nam ngày 20.12.1960, lối sáu tuần lễ sau khi John F. Kennedy đắc cử Tổng thống. Qua năm sau, các lực lượng đặïc biệt Hoa kỳ tham chiến. Và sau đó, cuối thập niên 60, dưới thời Lyndon B. Johnson, chiến tranh leo thang với vụ oanh tạc Miền Bắc và Hànội. Tiếp theo  là kế hoạch Richard Nixon “Việt nam hóa “ chiến tranh,  Hiệp ước Paris  và bi kịch  Miền Nam sụp đổ ngày 30.4.1975.
 
Chiến tranh Việt Nam là đề tài được Hollywood khai thác lâu nhứt trong lịch sử truyền hình Hoa kỳ. Tạp chí Journal of  Broadcasting có đăng một bài khá tường tận của nhà xã hội học George Baylay nghiên cứu về phương thức của ba hệ thống ti- vi Mỹ ABC, CBS và NBC trình bày cuộc chiến  này từ 1965 cho đến 1970. Theo ông, gần phân nửa tài liệu chiến tranh liên hệ đến hoạt động của bộ binh và không lực trên chiến trường ; lối 12% gồm có các bản văn tuyên bố của chính quyền Hoa Thịnh Đốn và Sàigòn;  và sau hết, 3% dành cho  tin tức lấy từ đối phương Bắc Việt. Ảnh hưởng của chiến tranh đối với quần chúng Mỹ và những vụ đi bộ cổ võ cho hòa  bình, dân chúng xuống đường, sinh viên biểu tình..v..v.. của phong trào phản chiến tại Hoa kỳ  được trình bày giới hạn, với tài liệu phát xuất phần lớn từ Ngũõ Giác Đài. Chỉ trong năm 1971, chi phí dể hình thành kho “sử liệu” loại này lên đến gần 200 triệu mỹ kim.
 
Năm 1968, quân đội Mỹ tàn sát 407 thường dân tại Mỹ Lai .Vụ này xãy ra  hai tháng trước ngày  CS Miền Bắc  vượt vỹ tuyến 17 và giết trên 5.000 dân Huề trong dịp Tết Mậu Thân. Khi khám phá ra thảm cảnh Mỹ Lai hai chục tháng sau,  giới truyền thơng Hoa kỳ , đặc biệt các đài ti-vi, tố cáo ầm ỉ trước cơng luận phản chiến của thế giới . Họ khơng đá động một tiếng đến việc Việt Cộng  tàn sát dã man  tập thể thường dân vơ tội ở Huế mà họ coi như một tin tức tầm thường trong một xứ đang  chiến tranh.
 
Năm 1998, hảng Associated Press hợp tác với Radio Association  tổ chức trưng bày những hình ảnh tiêu biểu nhứt trên  150 năm đã qua.  Đệ nhị Thế chiến và chiến tranh Cao Ly  được để ý với bức ảnh dựng cờ tại đảo Iwo Jima, ảnh Quân đội Mỹ  khải hồn chiến thắng trở về và ảnh cánh tay của một tử sĩ Hoa kỳ giơ qua lướp tuyết mùa  đơng. Đề tượng trưng cho chiến tranh VN, AP và RA chọn tấm ảnh của phĩng viên chiến trường Eddie Adams chụp tướng Nguyễn Ngọc Loan, Tổng giám đốc Cảnh sát, dùng súng lục bắn vào đầu một cán bộ khủng bố Cộng sản. Loan chết tại Mỹ năm 1998 sau khi bị đe dọa đưa ra trước Tịa án và trục xuất khỏi Hoa kỳ. Giải thưởng Pulitzer tặng cho Út Nick vì y tình cờ thu hình được một bé gái Việt bị bom napalm đốt cháy, khĩc chạy trần truồng trên xa lộ. Bằng cách hành động theo khuynh hướng cầu an của dân, truyền thơng đại chúng Mỹ vơ hình chung đã giúp giáo cho giặc.
 
Năm 1991, 38 cơng dân Hoa kỳ được báo giới hoan nghinh khi họ bay qua Hà Nội bắt đầu một cuộc đi bộ xuyên xứ hai tuần để gây “tình hữu nghị Mỹ- Việt”. Họ viếng thăm Hà Nội, Đà Nẳng, Vinh, Vũng Tàu, Mỹ Lai và Sàigon. Họ tránh đề cập đến  tội ác CSVN, khơng tìm hiểu và điều tra về các nạn nhân Tết Mậu Thân. mà nhiều mồ tập thể đã tìm ra ngày 26.2.1968 khi Quân đội Quốc gia tái chiếm Huế. Vơ số xác chết được tìm thấy mất đầu hay với tay bị trĩi bằng dây kẻm gai, dây thừng
 
            Từ đầu tháng tư đến nay, cũng như mọi năm,  trong khi công luận Hoa kỳ cố quên đi giặc giả, một loạt phim tài liệu xuất hiện trên truyền hình Mỹ dưới tên “Viet Nam, a televised history “,  đề cao chiến thắng của Cộng sản Hànội và nhãi đi nhãi lại các tội ác chiến tranh của Hoa kỳ và Quân đội VNCH , căn cứ vào những lời tường thuật sặt mùi xã hội chủ nghĩa của  một số nhân chứng và cán bộ gốc Miền Bắc. Đòn tuyên truyền cũ rích này không làm cho chính quyền George W Bush thay đổi cảm nghĩ đối với chiến tranh Việt Nam.
 
            Hơn  nữa thế kỷ đã trôi qua. Hoa Thịnh Đốn vẫn bị ám ảnh bởi “ hội chứng Việt Nam” và Hậnội tiếp tục sống phập phồng trong ác mộng “ diễn biến hòa bình”. Hai căn bịnh trầm kha này – nói gì thì nói – không giúp  họ hoàn toàn gột bỏ các thành kiến đối với đối phương cũ và cã hai cố gắng giải thích cuộc tranh chấp xưa theo nhãn quan riêng: Côïng sản cho rằng họ đã thắng lớn năm 1975 nhờ Mác, Lê và Hồ. Phía Hoa kỳ thì lại xem cuộc chiến tại Đông Dương chỉ là giai đoạn chuẫn bị sự sụp đổ toàn diện của xã hội chũ nghĩa mà xứ Cờ Hoa chủ trương từ đầu., Trong hậu trường cuộc chiến Việt Nam, còn  nhiều  bí mật chưa được tiết lộ. Nhà cầm quyền Mỹ và Việt sẽ không được bình ổn tâm thần và hơn thế, khó thể tìm ra giãi pháp thích hợp và bền vững cho đến khi cã hai có đủ can đãm nhận và nói ra sự thật đã và đang phân cách họ.
 
Đến nay tại Hoa kỳ, đã có một số người liên hệ mật thiết đến chiến tranh VN và thức giả lương thiện mổ xẻ thẳng thắn vấn đề. Thí dụ, nhiều cộïng tác viên với chính quyền  Mỹ trước 1975 không ngại dùng những danh từ như  “lừng khừng, nóng nảy, vô năng để phê bình chính sách của Kennedy và Johnson. Paul Kattenburg, cựu Chủ tịch Khối Nghiên cứu về VN, VN Task Force, kể lại: Trong phiên nhóm Hội đồng An ninh Quốc gia ngày 31.8.1963,do TT Kennedy chủ toạ, ông đã đề nghị , nhưng vô hiệu quả, Hoa kỳ rút khỏi VN “trong danh dự”. Bị mất chức tháng giêng 1964, Kattenburg nhận định chua chát như sau về Bộ Tham mưu chiến tranh của Kennedy: “ Không có một người nào trong nhóm nắm vững những vấn đề thão luận Họ không biết gì về Việt Nam.. Họ không thấu triệt quá khứ. Họ quên hết lịch sử. Họ không hiểu sự phân biệt giữa chủ thuyết quốc gia và chủ nghĩa Cộng sản. Tôi tự nhủ: “Trời ơi, chúng ta  đang đi vào nguy nan to lớn!”  Trong hồi ký muộn màng “ In Retrospect’, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Robert Mc Namara thú nhận rằng các “ đỉnh cao trí tuệ” của nước Cờ Hoa – trong số này tác giả được dư luận xếp vào hàng đầu! -  đều mù tịt  về Việt Nam được xem như một “ vùng đất lạ, terra incognita “ và họ “ không nhận diện nổi để phân biệt chủ thuyết quốc gia và chủ thuyết cọng sản.” (!). Trong phiên họp ngày 31.8.1963, tại Bộ Ngoại giao, Hoa Thịnh Đốn, khi biết tin âm mưu lật đổ TT Diệm thất bại tuần lễ trước , Phó Tổng thống Lyndon Johnson bộc trực tuyên bố : “ Chúng ta nên chấm dứt cái trò vừa la làng, vừa ăn cướp! “
 
Trong bốn ngày liên tiếp, từ 12 đến 15 tháng 3 vừa qua, Trung tâm Việt Nam, VN Center, thuộc Đại học Texas Tech University,  tổ chức tại thành phố Lubbock một  Hội luận về chiến tranh VN và cĩ đề cập đến vai trị của truyền thơng Hoa kỳ. Một số ký giả kỳ cựu như Don North (hệ thống NBC, ABC),  Peter Arnet, Richard Pyle, George Esper (Associated Press)… cĩ tham gia. Tất cả đều nhìn nhận rằng, khác với Đệ nhất Thế chiến và chiến tranh Triều tiên, cuộc chiến ở VN được trình bày mau chĩng, dưới những khía cạnh dữ dằn, trên các màn ảnh TV và qua  bài phĩng sự trên báo và ra-dơ  hay máy fax của ký  giả ngọai quốc. . Phương tiện kỷ thuật lúc ấy tương đối thơ sơ vì chưa cĩ máy vi tính và hệ thống vệ tinh tân kỳ. Ký giả chiến trường được Quân đội dành cho những dễ dãi di chuyển nhưng khơng được chính quyền Hoa kỳ  tổ chức quy củ - như trong chiến tranh Irak và Afghanistan hiện nay – thành một hệ thống  ghép theo các đơn vị chiến đấu và xữ dụng những  phương tiện kỹ thuật vơ cùng tối tân. Khi bị các hội thảo viên gốc Việt chất vấn, những ký giả nêu trên  khơng phủ nhận rằng trong một vài trường hợp, các phĩng viên chiến trường đã khơng hồn tồn trung thực vì đa số cĩ cảm tình với cánh phản chiến.
 
Ngay từ đầu cuộc chiến, chính phủ HK và VN  Cộïng hòa đều quan niệm sai lầm liên hệ đồng minh giữa hai nước. từ đó sinh ra những bất đồng dẫn đến bất hòa và sự bức tử oan uổng của Miền Nam. Thật vậy, quyền lợi của Mỹ và VN không tương quan: Miền Nam chủ trương chống Bắc Việt để tồn tại như một quốc gia dân chủ và độc lập, trong khi HK muốn dùng VNCH như con cờ thí để thực hiện quân bình chiến lược tại Á châu bằng cách ngăn Bắc Kinh  bành trướng thế lực và đồng thời, chia rẽ Nga sô và Trung cộng.  Hoa Thịnh Đốn bỏ rơi VNCH không luyến tiếc sau khi Nixon hội kiến với Mao năm 1972. Hoa kỳ không bao giờ chủ trương cho phép (hay giúp) Miền Nam tấn công Bắc Việt để tránh làm phật lòng Bắc kinh và Mạc tư khoa.  Hoa kỳ cũng không phản ứng khi Hànội vi phạm trắng trợn Hiệp ước Bá lê sau 1973.  Hoa kỳ còn ép chính phủ Nguyễn Văn Thiệu ký văn kiện này để có lý do rút quân dưới chiêu bài “việt nam hóa chiến tranh”. Vã chăng, Hoa kỳ không coi sự thất trận của Pháp tại Điên Biện Phủ như một tai biến đối với Thế giới tự do, căn cứ vào những tài liệu ngoại giao của nguyên Đại sứ Pháp tại Sàigon Jacques de Folin.
 
Vì quyền lợi tương phản, Mỹ đã dành hết trách nhiệm trong cuộc chiến để dễ bề thao túng.  Quyền lợi và trách nhiệm trở nên quá chênh lệch nên sự tương cẩn và tương kính không còn nữa. Hai đồng minh như  “ đôi đũa lệch”. Cảnh đồng sàn dị mộng chấm dứt thê thảm. Nạn nhân trực tiếp trong thảm kịch trên đây là gần ba triệu người Việt di cư  hiện tản lạc khắp nơi trên thế giớí. Đồng thời, họ  cũng là chứng nhân lịch sử mang trên thân xác và trong tâm tư  mối hờn vong quốc.  Khối diaspora này – dù thành công đến đâu ở hải ngoại – vẫn hướng về Đất Mẹ. Thành phần lớn tuổi – sắp giã từ cuộc đời -  có trách nhiệm nói lên kịp thời , và nói lớn, cho thế giới biết  những  sự thật không tô điểm, không phấn son, về cuộc chiến gian khổ của Nhân dân và Quân đội Việt nam Cộng hòa vì  chính nghĩa.  Đúng thế, một số rất đông trong lớp người này từng nắm giữ vai trò then chốt trong các chế độ đõã qua. Họ cần nói sự thật, không phải để tự đề cao mà để vinh danh những anh hùng đã hy sinh và tuẫn tiết trong bóng tối, chống Côïng sản, Độc tài và Thực dân. 
 
Cuộc chiến gian khổ tại VN đã dạy chúng ta biết bao kinh nghiệm bổ ích. Về bạn và thù. Về Điểm và Diện trong chiến lược đấu tranh. Về nhân tình thế thái và vô số vần đề khác.
 
Chúng ta sẽ ghi mãi trong tâm khảm một điều chán chường là “không một xứ nào sẳn sàng sống chết vì mục tiêu chiến đấu để tồn tại của một nước khác. Không ai thương tổ quốc của chúng ta hơn chúng ta. Dân chủ và nhân quyền là thành quả của một sự tự lực tranh thủ kiên trì, quả cảm và có kế hoạch của một dân tộc bất khuất”. Một điều không thể quên khác là “sự liên minh với bất luận một đại cường nào, dù mạnh đến đâu, rồi cũng sẽ đưa đất nước vào ngõ cụt nếu không có dân tộc hậu thuẩn. Cái thế dân tộc vô địch và vô song. Không tin,không tạo và không xử dụng triệt để “thế dân tộc” thì thất bại đương nhiên, thất bại thê thảm.
 
Bởi thế, để dựng lại nước, cần lắng nghe rất nhiều nhân chứng trung thực. Điều này hệ trọng hơn là đốt đuốc đi tìm lãnh tụ giữa ban ngày. Thật vậy, lãnh đạo là gì nếu không phải là tìm cách thấu triệt ý muốn của đại chúng và phục vụ hết lòng nhu cầu chính đáng của dân? 
 
Nếu không nhầm mục tiêu đào sâu thêm hố hận thù thì sự thật có phép lạ nhiệm mầu: Sự thật giải thoát, Sự thật hàn gắn và Sự thật hòa giải. Và nếu biết sám hối và tránh tái phạm lổi lầm thì   Dĩ vãng là một trường đời dạy nhiều bài học vô giá. Theo lời của học giả George Santayana, “kẻ nào không thể nhớ dĩ vãng, bị phạt dựng lại quá khứ.” Kinh nghiệm, vã chăng, từng chứng minh : Chính trị hủy diệt nhiều hơn đơm hoa. Các thời đại chứng nhân trong lịch sử nhân loại thường tạo nên những nhà lãnh tụ xuất chúng vì  họ được trui rèn trong thử thách.  Trước khi chỉ huy, họ đã là nạn nhân và nhân chứng.
 
*****
Năm 1975, CSVN  đã thắng.  Bằng võ lực, bằng đàn áp. Năm 2008, CSVN đang thua - và thua đậm – một trận chiến mới: trận chiến thu phục nhân tâm và giải quyết nạn nghèo đói, kém phát triển của dân tộc.  CS xa dân , phản dân  và mất dân.  CS thất bại.  Người công bộc xã hội chủ nghĩa thoái hóa đã biến dạng thành chủ nhân ông chễm chệ. CS có thể gạt một số người nhẹ dạ trong một thới gian nhưng không thể gạt mãi mãi tất cả mọi người.
 
Vì thế,  phải nói sự thật.  Để giúp ý và mở mắt các lãnh tụ sắp đến của một nước Việt tiến bộ và dân chủ. Nói sự thật  để  hướng dẫn lớp trẽ VN, chất xám quý hóa và hy vọng cuối cùng trong kế hoạch phục hồi xứ sở.  Để tránh những lổi lầm và vấp ngã của  các thế hệ trước. Để xóa cái nhục chậm tiến mà Hồ Chí Minh và bè đảng trong Chính trị bộ Hà-nội đang phủ lên giang sơn gấm vóc Việt Nam từ trên nửa thế kỷ nay. Chúng ta không còn một chọn lựa nào khác.
 
 Thủy Hoa Trang
California